Flebologia

Limfologia

Obrzęk żylny

Obrzęk żylny to najprawdopodobniej najbardziej powszechna postać obrzęków nóg.

Nie wynika on z uszkodzenia układu limfatycznego lub jego słabszej pracy, a z jego przeciążenia z powodu przejęcia części funkcji niedostatecznie wypełnianej przez osłabiony układ żylny.

Układ żylny i limfatyczny razem współpracują w zakresie odprowadzania płynów. Jeśli układ żylny jest uszkodzony, to zazwyczaj wpływa to także na wydolność układu naczyń limfatycznych.

Często doświadczamy obrzęków nóg wieczorem, po długim staniu, czy locie samolotem, nawet, gdy nasze żyły są zdrowe. Brak ruchu powoduje nadmierne wypełnianie krwią naszych żył. Objętość nóg wzrasta. To nic niezwykłego, prawie każdy doświadczył po takich trudach uczucia ciężkości nóg i „zbyt ciasnych butów”. Obrzęk mija po uniesieniu nóg i nie wraca. 

Obrzęk, który nie ustępują samoistnie w ciągu kilku godzin lub po spacerze, jest kwalifikowany jako patologiczny i może świadczyć o przewlekłej niewydolności żylnej.

Krew w chorych żyłach cofa się, coraz mocniej naciskając na ściany naczyń. W wyniku wzrostu ciśnienia nadmiar wody przesącza się do przestrzeni międzykomórkowej i naczyń chłonnych. W ten sposób zmniejsza się ciśnienie panujące we wnętrzu żył. To mechanizm chroniący żyły przed uszkodzeniem. Ale powstaje obrzęk, nazywany obrzękiem żylnym. Na początku narasta podczas dnia, kiedy nogi są opuszczone, a zanika po ich uniesieniu, czy wypoczynku nocnym. Obrzęki żylne zlokalizowane są wokół kostek, tam, gdzie panuje największe nadciśnienie, bo w tym miejscu jest początek dużych żył w nogach.

Długotrwałe przeciążanie układu limfatycznego jest przyczyną powstawania obrzęku żylno-limfatycznego. Obrzęk utrwala się i przemieszcza się w kierunku stopy. Staje się coraz mniej podatny na ucisk, twardy, a na grzbiecie stopy pojawiają się poprzeczne grube fałdy skóry. Staw skokowy sztywnieje i pacjent coraz trudniej chodzi. Układ limfatyczny z powodu przeciążenia staje się coraz bardziej niewydolny i w konsekwencji dalsze stadia choroby mają cechy obrzęku limfatycznego.

Obrzękom żylnym najczęściej towarzyszą: przebyte zapalenia żył i zakrzepice, żylaki, poszerzone i widoczne żyły, bóle nóg, skurcze, a także przebarwienia i rogowacenie skóry oraz jej pękanie, szczególnie wokół kostek.

Nieleczona niewydolność żylna może doprowadzić do pojawienia się kolejnych objawów w okolicy kostek, takich jak:

  • sieć bardzo poszerzone żyły wokół kostek (corona phlebectatica),
  • białe blizny zanikowe (atrophie blanche),
  • wyprysk żylny i w końcu
  • owrzodznia podudzi.

Dodatkowo łatwo o różę, która w przypadku obrzęków żylno-limfatycznych częściej rozwija się z powodu infekcji grzybiczej palców. Każdy incydent róży powoduje pogorszenie transportu chłonki i skutkuje pogorszeniem stanu kończyny, dlatego należy bezwzględnie minimalizować ryzyko infekcji.

W dalszej fazie rozwoju schorzenia obrzęk paradoksalnie zanika wokół kostek, a noga wygląda jak odwrócona butelka szampana: nieproporcjonalnie cienka w okolicy kostek, ale nadal obrzęknięta powyżej.  Lipodermatosclerosis tak nazywane jest postępujące zwłóknienie skóry i podskórnej tkanki tłuszczowej, które odpowiada za taki obraz.

Zapobieganie obrzękom żylnym i ich leczenie to przede wszystkim, jeśli to tylko możliwe, likwidacja niewydolności żylnej.  W przypadku rozwoju już zmian skórnych ważne, by wybierać jak najmniej inwazyjne metody, najlepiej skleroterapię kompresyjną, metody endowaskularne lub operacje z minimalnymi cięciami.  Każda interwencja niesie ryzyko stanów zapalnych naczyń limfatycznych, infekcji bakteryjnej lub grzybiczej i grozi pogorszeniem stanu. Z tych powodów najlepiej jest poprzedzić leczenie zabiegowe Kompleksową Terapią Przeciwzastoinową, zmniejszając obciążenie układu limfatycznego i bezwzględnie poprawiającą stan skóry.

W każdym wypadku kompresjoterapia jest konieczną metodą terapii. Najczęściej wystarczy zastosowanie ucisku na podudzie, tylko do kolana. W początkowej fazie mogą być to okrągłodziane wyroby przeciwżylakowe, w bardziej zaawansowanej, ze zmianami skórnymi – wyroby płaskodziane.

Filmy

Broszury

  •  
Centrum Flebologii
Centrum Flebologii - Adres
ul. Witoszyńskiego 5
03-983 Warszawa